Potomitan

Site de promotion des cultures et des langues créoles
Annou voyé kreyòl douvan douvan

Guadeloupe

 

Bak kréyòl 2008 maké
Séri STG

 

Épreuve écrite de créole
au Bac 2008 Série STG

 

 

 

 

 

Parolines, Jo Clémence • ISBN 2-912300-65-7 • PJL Èditions • Guadeloupe.

Parolines

Priyé

Bondyésennyè, gran mèt,
Pou vou ayen pa rèd, ayen pa enposib,
Kouté sa an ka mandé w:

Ba papa on favè pou i pé touvé travay!
Pa on ti gyòb kyoké
Men on travay sèryé.
Pou i pé las, touléjou,
Alé ba lari chenn, ay bwè adan bivèt,
Déviré sou kon bèt,
Maporité Manman é tèrbolizé nou
Konsi i vini fou.

Pò ti manman an mwen! Wi i ja sipòté!
An ka priyé-w, Bondyé,
Fè sa ou pé ba li pou i sizé tigout é,
Pozé kò-la enpé, pou i pa oblijé
Toujou ni tèt chajé, toujou ka kalkilé
Pou nou pé sa manjé, pou nou pé abiyé,
Soulyété, byen swannyé, san mandé charité.

Épi, sé on madanm!
Sèten i té' é kontan
Tini dotwa soulyé ki pa sousoun-klérant,
Fè chivé, losyonné, maché toujou penpan,
Doubout si pinanhan kon tout madanm, toultan...

Sè an mwen, li astè, an ka tranblé ba li
Chakfwa an vwè-y pati, jistan i wouvini!
Ni tèlman chapèdbangn ka drivé an lari!
An pè yo pa fouré-y alabwason, an vis,
Oben fè-y fimé dwòg, pou i pa vin kon zonbi.

Pou bèl péyi an-mwen,
Si ou pé détouné tout siklòn an chimen.
Osi tout tranblanntè é tout vyé razmaré
Ki té ké ni lidé
Dékalboré-y ban mwen!

Mwenmenm, pou kantan mwen
An pa'a mandé-w ayen.
Souplè, ba moun an mwen
Tousa yo byen bizwen,
Kè an mwen ké kontan;
Si kannari a yo réisi vini plen,
Konm an la èvè yo, an ké trapé adan!

Sóti adan «Parolines» a Jo Clémence Editions PLB 2004.

boule

KONPWANN TÈKS-LA (Compréhension) (10 points)

1. Èspliké tit a tèks-la. (0,5 pw)
2. Ba kimoun naratè-la ka priyédyé? Kijan i té ké anvi vwè manman-y? (0,5 pw)
3. Ki konpòwtasyon a papa-y ? Ka i ka fè i kon i yé la?
(1 pw)
4. Ka i ka mandé pou péyi a-y é poukisa? (1 pw)
5. Ka i pè pou sè a-y?   (0,5 pw)
6.
Isidan, an péyi an nou, yo ka di «kannari plen, kouvèti trapé»: siwvwè priyè a-y maché ka i ké rékòlté?
(1 pw)
7. Ki santiman naratè –la ni pou lantouraj a-y ? Ka i ka fè-w di sa? (2 pw)
8.
Dèyè priyè a tiboug-la, ba kimoun makè-la ka voyé pawòl-lasa é ki mésaj i vé voyé?
(2 pw)
9.
Bay sans a «maporité» (110); «doubout si pinanhan« (123); «chapèdbangn» (126) andidan tèks-la.
(1,5 pw)

boule 

MAKÉ ON TÈKS (EXPRESSION) (10 pwen)

Ki pwoblèm sosyal naratè-la ka mèt déwò lèwvwè i ka priyédyé ba papa-y épi sè a-y?
Parapòt a sa, ka ou pé di asi sosyété Gwadloup alèkilé ? Bay santiman a-w adan on tèks apwochan ven-vennsenk lin.

boule  boule  boule  

 

Viré monté