| Kaz | Enfo | Ayiti | Litérati | KAPES | Kont | Fowòm | Lyannaj | Pwèm | Plan |
| Accueil | Actualité | Haïti | Bibliographie | CAPES | Contes | Forum | Liens | Poèmes | Sommaire |
KREYOLAD 1115 Jou ouvè 20.02.2026
Tanbou Bò Kannal. Photo Laurent Vielet. |
Jou ouvè
Dépi lontan an tradision vidé an pijama éti yo ka kriyé tou, Jou ouvè1 é menm Trinidad, Jouvè, ka simayé toupatou Matinik pandan kannaval-la.
Dimanch-gra
Tanbou Bò Kannal té ba moun randévou a sentjè’d maten an lari Fodfrans, sé la pou’w té wè moun an pijama, an nuizet, an koko-chot, an rad-kabann épi kisasayésa…
Laprémidi-a anplis di anlo gwoup té ni yonndé mas tradisionel kontel: Mariyàn-lapofig, mokozonbi, medsen lopital. Andidan gwoup-tala té ni bon chanté pou di yo enmen bannann, kisiswa fig-mi, frésinet, oben fig-ponm. Yo fè nou chonjé tou, pa bliyé Klordékòn éti ka ratibwazé anlo moun toujou, sirtou sa ki travay an chan bannann.
Lendi-gra
Sé Chelchèè vidé-a sòti adan kat koté: Ladémach, Tèvil, Ravin Touza épi Klini. Lavil-la fè sa bien lanné (es sé pas vot ka vini?)- antouléka lé vidéyè ek lé vidéyez lanné-tala té ni doukwé mété an bagay anlè fal-yo épi sigaret kochon. Ni an manmay ki mandé, sa sa yé?
Tout an bann jenn manmay réponn-li:
— Ou pa konnet tinen-lanmori, ou pa jan Matinik!
Mardi-gra
Sé pa koté Lanmanten vidé an pijama-a té ka soupapé. Kou-tala sé sirtou moun toupatou, pa selman Lanmanten, éti té sòti dansé ki anni ladjé kò-yo. Lanné-tala sanmdi gra tonbé pwop jou la Sen-Valanten, tout moun té ka chachè fè lanmourez-yo plézi épi boutjé flè, bijou épi kisasayésa.
Mé tout la Sen-Valanten pa toujou sé lafet pou lanmou. Moun pa koté Loren chonjé sa ki pasé an févriyé 74. Yo fè an gran maché pou pa bliyé Rénò2, yo dépozé an boutjè flè douvan an istel. Anlo ni lapenn toujou pas jendam té tiré anlè travayè ek travayez éti té ka mandé yo wosé anlè an lanmonné kod.
Kannaval-la tou, sé dénonsé vakabonajri toupandan moun ka anmizé.
Jid
Not pou konprann
- Le vidé en pyjama est appelé aussi Jou ouvè.
- Rénor Ilmany, a perdu la vie lors des évènements dit de Chalvet en 1974
*

